و للقائلين بأصالة الماهيّة و اعتباريّة الوجود حجج مدخولة ، كقولهم : لو كان الوجود اصيلا ، كان موجودا في الخارج ، فله وجود ، و لوجوده وجود ، فيتسلسل ، و هو محال . و اجيب عنه بأنّ الوجود موجود ، لكن بنفس ذاته ، لا بوجود آخر ، فلا يذهب الأمر إلى غير النّهاية . و يظهر ممّا تقدّم : ضعف قول آخر في المسألة منسوب إلى المحقّق الدّوانيّ ، و هو أصالة الوجود في الواجب تعالى و أصالة الماهيّة في الممكنات ، و عليه فإطلاق الموجود على الواجب بمعنى : أنّه نفس الوجود ، و على الماهيّات بمعنى : أنّها منتسبة إلى الوجود ، كاللّابن و التّامر بمعنى المنتسب إلى اللّبن و التّمر ، هذا . و أمّا على المذهب المختار فالوجود موجود بذاته ، و الماهيّة موجودة بالعرض . ( 1 ) چكيده اشياى خارجى دو حيثيت دارند : الف - حيثيت وجود ( هستى ) كه بر همهء اشياى خارجى به يك معنا صدق كرده و همهء اشياى موجود داراى آن هستند ، ب - حيثيت ماهوى ( چيستى ) كه بر همهء اشيا قابل تطبيق نبوده و اختصاص به بعضى از اشيا مانند مفاهيم انسان و . . . دارد . مدعا : اصالت از آن وجود ، و اعبتاريّت از آن ماهيّت است : اوّلا : موجوديّت از حاق ذات وجود انتزاع مىشود و از حاق ذات ماهيت انتزاع نمىشود ، بلكه از ماهيت توأم با وجود انتزاع مىشود . پس وقتى ماهيت‌ها به سبب وجود ، از حدّ استوا نسبت به وجود و عدم خارج مىشوند چگونه ممكن است وجود اصيل نباشد ؟ ( 2 ) ثانيا : به دليل آن‌كه ماهيات ذاتا كثرت و اختلاف دارند با اصالت داشتن ماهيت و

--> ( 1 ) - واسطهء در عروض : بنابر قول به اصالت وجود ، وجود ذاتا موجود است و ماهيت به عرض آن موجود مىباشد و بنا بر اصالت وجود ، وجود واسطهء در عروض موجوديت بر ماهيت مىباشد . و واسطهء در عروض اين است كه ذهن حكم احد المتحدين را به گونه‌اى از مجاز به متحد ديگر سرايت مىدهد . اگر گفته شود انسان موجود است مجاز است و واسطهء در عروض دارد . ( 2 ) - شهيد مطهرى ، شرح مختصر شرح منظومه ، ج 1 ، ص 41 .